Cykl węgla i GHG odporność klimatyczna pokrycie gleby bioróżnorodność regeneracja gleby

Technika polega na wprowadzeniu okrywy roślinnej w okresie międzyplonowym (okres pomiędzy zbiorem jednej uprawy a założeniem kolejnej). W zależności od celów, okrywa może mieć różne nazwy :

Okrywa może również pełnić funkcję konkurencji wobec chwastów i ograniczać stosowanie herbicydów, w tym glifosatu, w okresie międzyplonowym.

Cet article est issu de la base GECO. Cliquez ici pour accéder à la page d’origine :

Opis techniki

Informacje pochodzą pierwotnie z Guide pratique pour la conception de systèmes de culture légumiers économes en produits phytopharmaceutiques (2014) / Karta techniczna T1.

Przykład wdrożenia

Oto kilka przykładów zmianowania z uwzględnieniem okryw roślinnych w warzywnictwie^[1] :

Tomate – rukola – kalafior – sorgo pastewne (okrywa letnia) – sałata

Mâche – pois + radis – bakłażany – blé stary (okrywa zimowa)
Przed cebulami, okrywa z życicy niszczona folią do kiszonki (produkcja grubego ściółki zawierającej resztki z poprzednich lat)
w południowo-wschodniej Francji, pod osłoną, sorgo pastewne może być wysiewane międzyplonowo wiosną lub latem (po melon, cukinii, późnej sałacie na przykład).

Szczegóły techniki

Wybór gatunku okrywy zależy :

od celów okrywy :
- wyłapywanie azotu,
- konkurencja z chwastami,
- poprawa struktury gleby lub jej żyzności,
- redukcja patogenów...
od ograniczeń związanych z siewem, uprawą i niszczeniem okrywy :
- koszt i dostępność nasion,
- nawadnianie,
- dostępność sprzętu...
od warunków działki :
- klimat,
- typ gleby,
- zagospodarowanie...
od dostępnego czasu na międzyplon, czas międzyplonu różni się w zależności od pary upraw poprzednia-następna. Należy wybrać okrywę o cyklu rozwojowym dostosowanym do tego czasu. Może to powodować przesunięcie terminu założenia następnej uprawy.

Uwzględnia się także zmienność rodzin roślin między okrywami a uprawami dla lepszej regulacji bioagresorów oraz komplementarności efektów różnych gatunków.

Przygotowanie gleby i siew

Termin siewu ustala się w zależności od gatunku, dostępności wody i sytuacji działki (obecność chwastów, następna uprawa…). Celem jest szybkie uzyskanie jednorodnej i gęstej okrywy.

W zależności od sytuacji możliwe są różne techniki :

siew przed lub w trakcie zbioru bez przygotowania gleby
siew po zbiorze z przygotowaniem gleby
W każdym przypadku siew może być wykonany siewem rzutowym lub rzędowym.

Pod osłoną lub przy braku deszczu, nawadnianie zraszaczami zapewnia szybki i równomierny wzrost.

Rozwój okrywy może wymagać kilku koszeń (sorgo na przykład), aby zapobiec zdrewnieniu i kwitnieniu.

Termin niszczenia okrywy zależy od :

celów wprowadzenia okrywy,
gatunku (uniknięcie kwitnienia i zdrewnienia tkanek),
typu gleby (okrywa rozkłada się szybciej lub wolniej),
oraz czasu przygotowania gleby pod następną uprawę.

Technika niszczenia (orkowanie, rozdrabnianie, zgarniacz, przymrozek, wałowanie) zależy od wybranego gatunku, pory roku, dostępnego sprzętu, stanu gleby i zamierzonego celu.

Resztki powinny być włączone do gleby powierzchniowo (na głębokość 10-15 cm), natychmiast lub po okresie wysychania. Aby uzyskać dobre łóżko siewne i uniknąć ryzyka wystąpienia muchówek siewnych, nie należy włączać świeżych resztek. Przed założeniem warzyw przemysłowych konieczny jest 2-miesięczny odstęp. W przypadku celu biofumigacji, włączenie resztek musi być natychmiastowe.

Zastosowanie techniki do...

Wszystkie uprawy : Łatwo do zastosowania

Technika może być stosowana zarówno pod osłoną, jak i na polu otwartym. Wszystkie uprawy mogą być objęte w zależności od okresów międzyplonowych.

Wszystkie typy gleb : Łatwo do zastosowania

Okrywy mogą być zakładane na wszystkich typach gleby i we wszystkich regionach, jeśli gatunek i technologia są odpowiednio dobrane. Należy jednak uwzględnić warunki działki przy wyborze gatunku, zarówno pod względem klimatu (ryzyko suszy, przymrozków, intensywnych opadów…), jak i pH, tekstury i zagospodarowania (nawadnianie…).

Wszystkie konteksty klimatyczne : Łatwo do zastosowania

Okrywy mogą być zakładane na wszystkich typach gleby i we wszystkich regionach, jeśli gatunek i technologia są odpowiednio dobrane. Należy jednak uwzględnić warunki działki przy wyborze gatunku, zarówno pod względem klimatu (ryzyko suszy, przymrozków, intensywnych opadów…) jak i pH, tekstury i zagospodarowania (nawadnianie…).

Regulacje

W obszarach wrażliwych (dyrektywa azotanowa) :

zakładanie okrywy jest obowiązkowe; należy sprawdzić terminy siewu;
dotyczące strączkowych w uprawie czystej lub mieszanej, należy sprawdzić zakazy i umowy środowiskowe;
należy sprawdzić przepisy regionalne dotyczące terminu niszczenia okrywy.

Wpływ na trwałość systemu upraw

Kryteria "środowiskowe"

Wpływ na jakość powietrza : Wzrost

emisje środków ochrony roślin maleją

Wpływ na jakość wody : Wzrost

emisja azotu i fosforu do wody : maleje
emisja pestycydów maleje

Wpływ na zużycie paliw kopalnych : Wzrost

Zużycie energii kopalnej rośnie : zakładanie i niszczenie okrywy powoduje większe zużycie paliwa niż pozostawienie gleby gołej w okresie międzyplonowym

Kryteria "agronomiczne"

Wydajność : Zmienna

Generalnie, jeśli technika jest stosowana w dobrych warunkach, pozwala poprawić regularność i jednorodność następnej uprawy. Jednak gatunki z rodziny wiechlinowatych mogą powodować głód azotowy podczas rozkładu.

Żyzność gleby : Wzrost

Wprowadzenie okrywy roślinnej międzyplonowej pozwala magazynować materię organiczną, węgiel i azot w glebie, co sprzyja jej żyzności. Wspiera także aktywność biologiczną gleby i poprawia jej stan sanitarny w zależności od wybranych gatunków. Ponadto technika ogranicza rozwój chwastów, erozję, zaskorupianie i degradację struktury gleby.

Funkcjonalna bioróżnorodność : Zmienna

Zmiana rodzin roślin między okrywami międzyplonowymi a uprawami pozwala lepiej regulować bioagresory i zapewnia komplementarność efektów różnych gatunków. Organizmy pomocnicze, zapylacze i fauna glebowa mogą być wspierane przez obecność okrywy, w różnym stopniu w zależności od wybranego gatunku. Jednakże organizmy pomocnicze gleby mogą być zakłócane przez rozdrabnianie i włączanie okrywy do gleby podczas jej niszczenia.

Ponadto niektóre gatunki mogą powodować odrosty lub sprzyjać niektórym bioagresorom.

Kryteria "ekonomiczne"

Koszty operacyjne : Wzrost

Wzrost kosztów operacyjnych i mechanizacji w zależności od wybranego gatunku oraz technik siewu i niszczenia

Koszty mechanizacji : Wzrost

Marża : Zmienna

Koszty nawozów mogą być ograniczone. Produkcja i regularność następnej uprawy mogą się poprawić, co daje potencjalny pozytywny efekt.

Kryteria "społeczne"

Czas pracy : Wzrost

Wzrost pracy mechanicznej i całkowitego czasu pracy na przygotowanie siewu, zakładanie i niszczenie okrywy.

Okres szczytowy : Wzrost

Prace do wykonania w okresie międzyplonowym.

Organizmy sprzyjane lub niekorzystne

Bioagresory sprzyjane

Organizm	Wpływ techniki	Typ	Uwagi
ślimak	DUŻY	szkodnik, drapieżnik lub pasożyt	Okrywy międzyplonowe mogą służyć jako schronienie dla ślimaków
ślimak nagi	DUŻY	szkodnik, drapieżnik lub pasożyt	Okrywy międzyplonowe mogą służyć jako schronienie dla ślimaków (np. żyto i koniczyna)
nicienie (bioagresory)	DUŻY	szkodnik, drapieżnik lub pasożyt	Niektóre gatunki kapustowatych (gorczyca, rzodkiew pastewna) podtrzymują populacje nicieni w glebie (zwłaszcza Meloidogyne sp.)
mała pchełka	ŚREDNI	szkodnik, drapieżnik lub pasożyt	Wiele gatunków kapustowatych używanych jako okrywa międzyplonowa jest roślinami żywicielskimi dla pchełek (gorczyca, rzepak, rzepa, rzodkiew pastewna, brukiew…)
brunatna zgnilizna korzeni		patogen (bioagresor)	Niektóre gatunki kapustowatych są roślinami żywicielskimi dla niektórych gatunków Rhizoctonia (gorczyca, rzepak, rzepa, brukiew...)
gryzoń	DUŻY	szkodnik, drapieżnik lub pasożyt	Okrywy międzyplonowe mogą służyć jako schronienie dla gryzoni, chyba że są wykonane z gatunków toksycznych dla gryzoni (np. lotier corniculé)
biała zgnilizna	DUŻY	patogen (bioagresor)	Niektóre gatunki bobowatych są roślinami żywicielskimi dla niektórych gatunków Sclerotinia (groch siewny, gęsiówka, vesse, groch pastewny, koniczyna, soczewica...), a także niektóre kapustowate (rzodkiew chińska) oraz słonecznik
wciornastki upraw warzywnych	DUŻY	szkodnik, drapieżnik lub pasożyt	Niektóre rośliny międzyplonowe mogą sprzyjać wczesnemu rozwojowi wciornastków (facelia, nostrzyk)
wirusy	DUŻY	patogen (bioagresor)	Niektóre rośliny międzyplonowe mogą być rezerwuarami wirusów (facelia jest żywicielem wirusów BYV, BMYV, PVY; gryka jest żywicielem wirusa CMV)

Bioagresory niekorzystne

Organizm	Wpływ techniki	Typ	Uwagi
chwasty	ŚREDNI	chwasty	Niektóre rośliny międzyplonowe mogą mieć efekt allelopatyczny na chwasty (niektóre odmiany sorgo). Jeśli warzywa są sadzone bezpośrednio w okrywie międzyplonowej, może ona działać odstraszająco na pchełki.
nicienie (bioagresory)	DUŻY	szkodnik, drapieżnik lub pasożyt	Niektóre rośliny międzyplonowe mogą pełnić rolę roślin pułapek na nicienie (np. niektóre odmiany sorgo)
mała pchełka	ŚREDNI	szkodnik, drapieżnik lub pasożyt	Niektóre rośliny międzyplonowe mogą zapobiegać osiedlaniu się pchełek w uprawach (facelia)
pythium	DUŻY	patogen (bioagresor)	Stosowanie roślin międzyplonowych niebędących żywicielami pythiowców może zapobiegać utrzymaniu pythium sp. w glebie
brunatna zgnilizna korzeni	DUŻY	patogen (bioagresor)	Stosowanie roślin międzyplonowych niebędących żywicielami rhizoctonii może zapobiegać utrzymaniu tego bioagresora w glebie
gryzoń	ŚREDNI	szkodnik, drapieżnik lub pasożyt	Niektóre gatunki, takie jak lotier corniculé, są toksyczne dla gryzoni
biała zgnilizna	DUŻY	patogen (bioagresor)	Stosowanie roślin międzyplonowych niebędących żywicielami sclérotinia może zapobiegać utrzymaniu tego bioagresora w glebie

Organizmy pomocnicze sprzyjane

Organizm	Wpływ techniki	Typ	Uwagi
pająki	DUŻY	Naturalni wrogowie bioagresorów	Gęste okrywy międzyplonowe (np. trawy i bobowate) mogą sprzyjać rozwojowi populacji biegaczowatych, stafilinów i pająków
bakterie funkcjonalne gleby		Organizmy funkcjonalne gleby	Okrywy międzyplonowe stymulują życie mikrobiologiczne gleby
biegaczowate drapieżne i ziarnojady	DUŻY	Naturalni wrogowie bioagresorów	Gęste okrywy międzyplonowe (np. trawy i bobowate) mogą sprzyjać rozwojowi populacji biegaczowatych, stafilinów i pająków
mikoryzy i grzyby funkcjonalne gleby		Organizmy funkcjonalne gleby	Okrywy międzyplonowe stymulują życie mikrobiologiczne gleby
stafiliny	DUŻY	Naturalni wrogowie bioagresorów	Gęste okrywy międzyplonowe (np. trawy i bobowate) mogą sprzyjać rozwojowi populacji biegaczowatych, stafilinów i pająków
dżdżownice	DUŻY	Organizmy funkcjonalne gleby	Okrywy międzyplonowe, które nie wydzielają toksycznych substancji do gleby, sprzyjają dżdżownicom

5. Aby dowiedzieć się więcej

Wybór i sukces okrywy roślinnej w okresie międzyplonowym w rolnictwie ekologicznym-Ghesquière J., Cadillon A, ITAB, broszura techniczna, 2012

Charakterystyka gatunków - Okrywa roślinna w okresie międzyplonowym w rolnictwie ekologicznym-Cadillon A. i in., ITAB, broszura techniczna, 2013

Zielony nawóz w warzywnictwie ekologicznym-Mazollier C., Vedie H., GRAB - ITAB, broszura techniczna, 2008

Okrywy roślinne, techniki powierzchniowe, rolnictwo ekologiczne i agroforestryka-GABB 32, 2012, strona 25 : okrywy roślinne w warzywnictwie

Praktyczny przewodnik projektowania systemów upraw warzywnych oszczędzających środki ochrony roślin - Karta pomocy A3 : Charakterystyka okryw międzyplonowych-Launais M., Bzdrenga L., Estorgues V., Faloya V., Jeannequin B., Lheureux S., Nivet L., Scherrer B., Sinoir N., Szilvasi S., Taussig C., Terrentroy A., Trottin-Caudal Y., Villeneuve F., Ministerstwo Rolnictwa, Francuska Agencja ds. Bioróżnorodności, GIS PIClég, publikacja, 2014

Alternatywne odchwaszczanie w warzywnictwie - środki zapobiegawcze-Ferrier J-D. Izba Rolnicza Ain, broszura techniczna, 2016. Patrz strona 11

Uprawy międzyplonowe-Izby Rolnicze Burgundia, broszura techniczna, 2015

Annexes

Est complémentaire des leviers

S'applique aux cultures suivantes

Uprawy warzywne

Favorise les bioagresseurs suivants

Favorise les auxiliaires

Défavorise les bioagresseurs suivants

↑ Couverts végétaux, Techniques superficielles, Agriculture Biologique et Agroforesterie - Spotkanie i wymiana doświadczeń rolników z południowo-zachodniej Francji, wydane przez Gabb 32.

ar:إدخال_غطاء_نباتي_بين_المحاصيل_في_الإنتاج_الخضري

[1] Couverts végétaux, Techniques superficielles, Agriculture Biologique et Agroforesterie - Spotkanie i wymiana doświadczeń rolników z południowo-zachodniej Francji, wydane przez Gabb 32.

[1]

Wprowadzenie okrywy roślinnej pomiędzy uprawami w produkcji warzyw

Spis treści